Empress Wu
Hosta "Empress Wu" przyszła na świat w Stanach Zjednoczonych, a dokładnie w Lowell, małym mieście w stanie Indiana. Tam też mieszka małżeństwo Brian i Wirginia Skaggs, którym to zawdzięczamy wyhodowanie tej niezwykle spektakularnej odmiany. Państwo Skaggs wprawdzie hostami zajmują się hobbystycznie, to niemniej oboje posiadają uniwersyteckie ogrodnicze wykształcenie i wieloletnie doświadczenie szkółkarskie. Są też wraz z Ronem Livingstone współzałożycielami niezwykle ciekawego przedsięwzięcia - Fraternal Order of The Seedy Fellows, swego rodzaju braterskiego zakonu skupiającego hodowców, którzy niezawodowo zajmują się hybrydyzacją host, a w ramach stowarzyszenia dzielą się prowadzonymi projektami, jak też nasionami i roślinami. Szukając informacji na temat pochodzenia "Empress Wu", trafiłem na bardzo interesujący artykuł - Hosta Empress Wu, The New Benchmark in Big (pierwsza publikacja The Hosta Journal volume 39, number 3). Autorem jest Rob Mortko, uznany hodowca m.in. odmiany "Stitch in Time" i "Heart and Soul", właściciel szkółki Made in The Shade Nursery i obecny Executive Vice President of American Hosta Society. Napisałem do niego email prosząc o możliwość wykorzystania w mojej historii znajdujących się w artykule informacji. Wkrótce otrzymałem zgodę, tym bardziej miłą, że jak pisze o tym Rob Mortko, nie bez powodu jego nazwisko jest polsko brzmiące. Otóż, rodzice jego ojca pochodzili z Polski, dokładniej z okolic Warszawy. Można by tu powiedzieć, jaki ten świat host mały i jaki polski.
Wracając do "Empress Wu" i jej pochodzenia, jak pisze o tym Rob Mortko, w 1996 roku Brian i Wirginia wysieli nasiona pochodzące z otwartego zapylenia hosty "Big John". To odmiana z 1986 roku, siewka Hosta sieboldiana "Mira", a jej hodowcą jest Clarence Owence (Michigan, USA). Tymczasem minęło sześć lat w Lowell i jedna z siewek okazała się być prawdziwym gigantem, liczyła sobie 121 cm wysokości przy szerokości 244 cm, a na pokrój składały się 32 oczka. Liście były podłużnie-jajowate, o wymiarach 53 cm x 46 cm, bardzo dobrej substancji, nie przypalające się nawet w wysokich temperaturach stanu Indiana, jeśli tylko hosta miała zapewnioną odpowiednią ilość wody. Pierwsza nazwa odmiany brzmiała "Xanadu Empress Wu", później została skrócona do obecnie nam znanej. Ta została nadana dla uhonorowania prawdopodobnie najpotężniejszej i najbardziej wpływowej kobiety w historii, cesarzowej Wu Zetian (625-705). To niezwykle barwna postać, ale też według wielu historyków bezwzględna i krwawa, która zasiadła na tronie Chin poprzez spiski, mordowanie przeciwników politycznych i członków rodziny królewskiej. Nie wdając się dalej w szczegóły, faktem jest, że cesarzowa Wu Zetian aniołem to z pewnością nie była. Jednakże dla podkreślenia walorów tej niezwykle majestatycznej odmiany, wybór państwa Skaggs jest jak najbardziej trafny. W samej kwestii pochodzenia hosty należy jeszcze wspomnieć o bardzo silnej obecności genów Hosta sieboldiana i podobieństwie do odmian matecznych. Ciekawym jest też żartobliwe spostrzeżenie jakie poczynił Rob Mortko – "Empress Wu wygląda dokładnie jak "Big John", tylko "taki na sterydach". Czwarty sezon hosty w moim ogrodzie, 26 lipca 2014 roku, wysokość to 90 cm i szerokość 145 cm...
Wymiary liścia jak na zdjęciu – 45 cm x 36 cm...
W 2004 roku, Wirginia i Brian Skaggs przekazali jedną z sadzonek uzyskanych z podziału na rzecz AHS Online Auction, gdzie osiągnęła ona cenę 505 USD, co byłą w tamtym roku najwyższą wylicytowaną kwotą. W 2007 roku do szkółki w Lowell przyjechał Mark Zilis, hodowca wielu wspaniałych odmian, jak "Frosted Mouse Ears" i "Radiant Edger", ale też autor wielu popularnych książek o hostach. Rob Mortko tak pisze o tym wydarzeniu – Mark uzbrojony w aparat fotograficzny, notatnik i przesławną miarkę, został zaprowadzony do "Empress Wu". Po kilku okrążeniach hosty liczącej sobie w obwodzie ponad 8 metrów, zmierzył jeden z największych liści i oświadczył - "This is a personal best" (to jest rekord życiowy). Brian Skaggs nie poprosił o wyjaśnienie tego oświadczenia, ale przypuszczał, że liść rzeczywiście musiał być diabelnie duży. Mierzył sobie bowiem w długości 25 cali (63.5 cm), a jego szerokość wynosiła 23 cale (58.4 cm). Wymiary te były o 10 cm większe niż te odnotowane przez Marka Zilisa u odmiany "Big John", 9 lat wcześniej. W 2008 "Empress Wu" została zarejestrowana i tu dane dla liścia widnieją znacznie wyższe, a wynoszą 71.1 cm x 63.5 cm (według Hugo Philips, myhostas.be). W tymże roku hosta była już dostępna w ograniczonej sprzedaży, a w kolejnym, poprzez namnażania w laboratorium kultur tkankowych Walters Gardens, trafiła na szeroki rynek i mógł ją nabyć każdy – kto oczywiście posiadał dla jej uprawy odpowiedni areał w ogrodzie. I w tej kwestii nic się do dnia dzisiejszego nie zmieniło, jeśli chcemy ją uprawiać z powodzeniem.
Tak spektakularna hosta musiała zwrócić też na siebie uwagę hybrydizerów i hodowców. Wprawdzie nie wszystkie projekty przyniosły spodziewane rezultaty, to klika należy udane za bardzo obiecujące. Jednym z nich jest forma streaked Empress Wu"o liściach z białymi i kremowymi nieregularnymi smużeniami. Co do innych danych o pochodzeniu i hodowcy, to tutaj te nie są mi znane. Więcej natomiast informacji jest dostępnych o "Blue Wu", w pełni stabilnej odmianie. Wyhodowana została przez Jima Kinga (stan Washington, USA) jako hybryda "Empress Wu" x "Skylight" (Bev and Steve Stegeman, 2001) i zarejestrowana w 2010 roku. Cechą wyróżniająca tej odmiany, według danych rejestracyjnych, jest niebiesko-zielony kolor liści, który u "Empress Wu" jest ciemnoniebieski. Ta różnica najlepiej widoczna jest przy uprawie obu odmian na podobnych stanowiskach o znacznym cieniowaniu. Na tych z wystawą bardziej słoneczną, kolor liścia jednej i drugiej może odbiegać od wzorca. Rozmiary liścia (dane rejestracji) są równie imponujące i wynoszą 71.1 cm x 61 cm. A ponieważ "Blue Wu" jest względnie młodą odmianą, to całkiem możliwym jest, że w przyszłości cesarzowa "Empress Wu" zostanie przez nią zdetronizowana. Ciekawym sportem jest też "Kingsize" – hodowca Danny Van Eechaute, rejestracja 2013 rok. Liście lśniące i pozbawione woskowego nalotu czyli zdecydowanie już inne. Szybko przyrasta w pierwszych latach (dane myhostas.be) Niewiele wiadomo o rozmiarze liścia, podawany jest wzrost 120-140 cm i zaliczanie do grupy host olbrzymich.